Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đọc Thông điệp Liên bang đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai với chủ đề "Nước Mỹ 250 năm: Mạnh mẽ, Thịnh vượng và Được tôn trọng". Bài phát biểu kéo dài 1 giờ 48 phút, trở thành Thông điệp Liên bang dài nhất trong lịch sử truyền hình Mỹ, vượt qua chính kỷ lục 1 giờ 40 phút do ông thiết lập năm 2025, cũng như kỷ lục 1 giờ 29 phút của cựu Tổng thống Bill Clinton vào năm 2000.

Mở đầu bài diễn văn, ông Trump tuyên bố: "Nước Mỹ đã trở lại", đồng thời khẳng định đất nước đang bước vào một "thời đại hoàng kim". Ông nhấn mạnh các chỉ số mà chính quyền coi là thành tựu nổi bật trong năm đầu nhiệm kỳ hai: lạm phát giảm, giá xăng hạ nhiệt, thu nhập cải thiện và tăng trưởng kinh tế có dấu hiệu phục hồi.

"Lá bài" kinh tế

Kinh tế là trọng tâm xuyên suốt bài phát biểu. Trong bối cảnh các cuộc khảo sát gần đây cho thấy mức độ hài lòng của cử tri về tình hình kinh tế sụt giảm, ông Trump dành nhiều thời lượng để bảo vệ chính sách của mình. Ông khẳng định lạm phát lõi đã xuống mức thấp nhất trong hơn 5 năm và giá xăng tại nhiều bang đã giảm đáng kể.

Tuy nhiên, các số liệu chính thức được công bố gần đây cho thấy bức tranh kinh tế không hoàn toàn thuận lợi. Tăng trưởng GDP quý IV/2025 chỉ đạt 1,4% (tính theo năm), thấp hơn dự báo và giảm mạnh so với quý trước đó. Dù vậy, mô hình dự báo GDPNow của Fed chi nhánh Atlanta cho thấy quý I-2026 có thể phục hồi, tạo cơ sở để Nhà Trắng kỳ vọng vào xu hướng tích cực hơn trong thời gian tới.

Trong bài phát biểu, ông Trump cũng đề cập tới các biện pháp mới nhằm cải thiện khả năng chi trả của người dân, bao gồm ý tưởng yêu cầu các công ty công nghệ gánh phần chi phí điện tăng thêm liên quan đến các trung tâm dữ liêu trí tuệ nhân tạo. Ông đồng thời nhắc tới nền tảng cung cấp thuốc trực tuyến TrumpRx và sắc lệnh hạn chế các quỹ đầu tư lớn thâu tóm nhà ở riêng lẻ.

Thuế quan và cuộc đối đầu pháp lý

Một nội dung quan trọng khác là chính sách thuế quan - trụ cột trong chương trình kinh tế của ông Trump. Trước đó, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết bác bỏ phần lớn chương trình thuế quan quy mô lớn mà Tổng thống đơn phương áp đặt.

Trong Thông điệp Liên bang, ông Trump gọi phán quyết này là "đáng tiếc" nhưng khẳng định sẽ sử dụng các cơ sở pháp lý khác để duy trì chính sách thuế. Theo ông, thuế quan đã giúp Mỹ thu về "hàng trăm tỷ USD" và tạo sức ép buộc các đối tác thương mại điều chỉnh hành vi.

Đáng chú ý, nhà lãnh đạo Mỹ cho rằng nguồn thu từ thuế quan - vốn do các đối tác nước ngoài chi trả - về lâu dài có thể thay thế đáng kể một phần hệ thống thuế thu nhập hiện hành. Đây là tuyên bố gây tranh luận mạnh mẽ, bởi nhiều nhà kinh tế và khảo sát dư luận cho thấy không ít cử tri tin rằng chi phí thuế nhập khẩu cuối cùng được chuyển sang người tiêu dùng Mỹ.

Đối ngoại: "Hòa bình thông qua sức mạnh"

Về chính sách đối ngoại, ông Trump nhấn mạnh cách tiếp cận "hòa bình thông qua sức mạnh". Ông ca ngợi vai trò của chính quyền trong việc thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao tại Trung Đông, bao gồm tiến trình ngừng bắn giữa Israel và Hamas tại Gaza, cũng như các cuộc đàm phán liên quan xung đột Nga - Ukraine.

Đề cập tới Iran, Tổng thống Mỹ tái khẳng định sẽ không cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân, song cũng để ngỏ khả năng giải quyết vấn đề thông qua con đường ngoại giao. Ông nhấn mạnh Mỹ vẫn duy trì năng lực quân sự cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia và đồng minh.

Trong khi đó, ông chỉ nhắc ngắn gọn tới cuộc xung đột tại Ukraine, bày tỏ mong muốn chấm dứt giao tranh và giảm thiểu thiệt hại về người. Một số chủ đề gây tranh cãi trước đây, như mong muốn kiểm soát Greenland, đã không xuất hiện trong bài phát biểu lần này.

Phản ứng từ phe Dân chủ

Chỉ vài phút sau khi bài phát biểu kết thúc, Thống đốc bang Virginia Abigail Spanberger đã đưa ra bài đáp từ của đảng Dân chủ từ Colonial Williamsburg. Bà tập trung vào vấn đề chi phí sinh hoạt - từ nhà ở, y tế đến năng lượng và thực phẩm - đồng thời chỉ trích chính sách nhập cư và cách điều hành của chính quyền. Theo thống kê, gần 30 nghị sĩ Dân chủ đã tẩy chay sự kiện tại hội trường Quốc hội, trong khi các nhóm cấp tiến tổ chức các hoạt động bên ngoài nhằm thể hiện quan điểm đối lập. Sự chia rẽ chính trị sâu sắc tiếp tục là đặc điểm nổi bật của đời sống chính trị Mỹ trước thềm bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.

Thông điệp Liên bang 2026 không chỉ là nghĩa vụ hiến định mà còn là màn trình diễn chính trị quan trọng. Với thời lượng kỷ lục và thông điệp lạc quan, Tổng thống Trump tìm cách củng cố niềm tin của cử tri vào năng lực điều hành của mình, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế. Tuy nhiên, những thách thức pháp lý liên quan đến thuế quan, các tranh luận về thẩm quyền hành pháp, cùng áp lực từ các cuộc thăm dò cho thấy con đường phía trước không hề bằng phăng. Trong bối cảnh nước Mỹ bước vào năm bản lề trước bầu cử giữa kỳ, bài phát biểu này có thể được xem là phát súng mở màn cho một giai đoạn vận động chính trị quyết liệt hơn bao giờ hết.

AN BÌNH